Wat mag een beveiliger wel en niet? Uitleg voor opdrachtgevers

Een beveiliger heeft in Nederland geen politiebevoegdheden: hij mag niet fouilleren, geen legitimatie afdwingen en iemand alleen aanhouden als die op heterdaad wordt betrapt. Zijn gezag komt grotendeels van jou als opdrachtgever, via het huisrecht dat hij namens jou uitoefent.

Dat maakt de instructie die je meegeeft belangrijker dan veel opdrachtgevers denken. Wat een beveiliger op jouw locatie kan doen, hangt af van de wet, van je huisregels en van wat je vooraf hebt afgesproken. Hieronder staat dat per situatie uitgewerkt, zodat je weet wat je kunt verwachten en wat je moet vastleggen.

Een beveiliger is geen politieagent

Een beveiliger is een particulier die in dienst is bij een beveiligingsbedrijf. Wettelijk gezien heeft hij vrijwel dezelfde rechten als elke andere burger. Dat is anders dan bij een agent, en ook anders dan bij een boa, een buitengewoon opsporingsambtenaar met eigen opsporingsbevoegdheden, zoals een handhaver van de gemeente.

Voor jou betekent dit dat je geen politiewerk kunt inkopen. Je koopt aanwezigheid, toezicht, toegangscontrole en een snelle reactie. Dat is veel waard, maar het blijft binnen wat de wet aan iedereen toestaat, aangevuld met de regels die jij op je eigen terrein stelt.

Het huisrecht: de basis van zijn gezag

Huisrecht is het recht van de eigenaar of gebruiker van een pand of terrein om te bepalen wie er binnenkomt en onder welke voorwaarden. Als opdrachtgever draag je de uitvoering daarvan over aan de beveiliger. Hij kan dan namens jou:

• iemand de toegang weigeren;
• iemand vragen het pand of terrein te verlaten;
• de huisregels toepassen en toelichten;
• de politie inschakelen als iemand weigert te vertrekken.

Weigert iemand te gaan na een duidelijke vordering, dan kan dat huisvredebreuk zijn. Dat is strafbaar, en de politie kan daarop optreden. Zorg dus dat duidelijk is wie het huisrecht heeft en dat de huisregels zichtbaar zijn, bijvoorbeeld bij de ingang.

Toegangscontrole en tassencontrole

Op een evenement, in een kantoor of bij een winkel kun je als voorwaarde stellen dat bezoekers hun tas laten zien. Toegangscontrole is de controle wie er binnenkomt en met wat. Die werkt alleen op basis van toestemming: de bezoeker opent zelf zijn tas, en de beveiliger mag kijken.

Wil iemand dat niet, dan mag de beveiliger hem niet dwingen. Wel kan hij de toegang weigeren, want dat is de afspraak die aan de deur geldt. Fouilleren, dus iemand aan het lichaam doorzoeken tegen zijn wil, is voorbehouden aan de politie. Bij een festival vraagt de gemeente soms extra maatregelen in de vergunning. Bespreek dit met het bedrijf dat je evenementenbeveiliging levert, zodat het klopt met wat er is voorgeschreven.

Legitimeren: vragen mag, eisen niet

Een beveiliger mag vragen wie iemand is, maar hij kan niemand dwingen om een identiteitsbewijs te tonen. Op een plek met toegangsvoorwaarden kun je het wel koppelen aan binnenkomen: geen bezoekersregistratie, geen toegang. Let daarbij op de privacyregels. Kopieer of bewaar geen identiteitsbewijzen zonder dat je zeker weet dat het mag, en laat je daar zo nodig over adviseren.

Aanhouden en geweld

Iedereen mag in Nederland iemand aanhouden die op heterdaad wordt betrapt, dus tijdens of direct na een strafbaar feit. Dat geldt ook voor een beveiliger, bijvoorbeeld bij winkeldiefstal. De aangehouden persoon moet daarna zo snel mogelijk aan de politie worden overgedragen. Een beveiliger mag iemand niet langer vasthouden dan daarvoor nodig is, en mag ook niet zelf de zaak afhandelen.

Geweld is alleen toegestaan als het strikt nodig en in verhouding is, bijvoorbeeld om zichzelf of een ander te verdedigen tegen een aanval. Uitgangspunt is altijd de-escalatie: het gesprek aangaan, afstand houden, de politie bellen. Vraag bij winkelbeveiliging inhuren hoe het bedrijf hiermee omgaat en hoe incidenten worden gerapporteerd.

Waar het huisrecht ophoudt

Op de openbare weg heb je geen huisrecht. Een beveiliger voor je pand kan daar waarnemen, mensen aanspreken en de politie bellen, maar niemand wegsturen. Dat speelt bij winkels in drukke straten en bij bedrijfspanden aan de openbare weg.

Een parkeergarage van een VvE is meestal wel privéterrein, zodat de VvE daar regels kan stellen. Kijk dan wel wie het huisrecht heeft en of bewoners op de hoogte zijn. Wordt het pand gehuurd, dan ligt het huisrecht in de regel bij de gebruiker. Stem dat af met de verhuurder als het gaat om gedeelde ruimtes.

Wat jij vastlegt in de instructie

Een goede instructie, ook wel dienstinstructie, voorkomt dat een beveiliger in de praktijk moet raden. Leg in ieder geval vast:

• wie toegang krijgt en onder welke voorwaarden;
• wat de beveiliger doet bij overlast, diefstal of een alarm;
• wie hij belt, in welke volgorde en buiten kantoortijden;
• hoe incidenten worden gemeld en vastgelegd;
• hoe het zit met sleutels, camerabeelden en bezoekersgegevens.

Controleer daarnaast altijd het ND-nummer: alleen een beveiligingsbedrijf met een ND-vergunning van Justis mag beveiligers inzetten. Die vergunning hoort bij het bedrijf. De beveiliger zelf draagt een beveiligingspas. Voor een vaste post in een pand kun je de instructie bespreken bij het aanvragen van objectbeveiliging.

Veelgestelde vragen

Mag een beveiliger mijn personeel controleren?

Alleen als dat is afgesproken en voor medewerkers duidelijk is, bijvoorbeeld in je huisregels. Ook hier geldt: controle gaat op basis van toestemming. Bij twijfel vraag je juridisch advies.

Mag een beveiliger iemand filmen of beelden bekijken?

Dat mag alleen binnen de privacyregels en met een duidelijk doel. Leg vooraf vast wie beelden mag inzien en hoe lang ze worden bewaard.

Wie is verantwoordelijk als een beveiliger te ver gaat?

Dat hangt af van de situatie en de afspraken. Vraag het bedrijf hoe dit in het contract staat en welke verzekering het heeft.

Wil je weten wat een beveiliger op jouw locatie kan betekenen? Beschrijf de inzet in het aanvraagformulier. Dat is gratis en vrijblijvend, en je krijgt reacties van maximaal drie beveiligingsbedrijven. Soms zijn dat er minder, als er op dat moment minder geschikte bedrijven capaciteit hebben.